10 listopada, w przeddzień Narodowego Święta Niepodległości, na grobach polskich żołnierzy zapłoną znicze. To „Światło Pamięci Niezwyciężonym” – akcja organizowana przez Stowarzyszenie „Grupa Wschód” z Białegostoku. W 2026 roku odbędzie się jej dziewiąta edycja, do której można dołączyć również indywidualnie.
Inicjatywa została zapoczątkowana w 2018 roku, w stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości. Jak wyjaśniają organizatorzy, nawiązuje do przedwojennego zwyczaju odwiedzania żołnierskich grobów wieczorem poprzedzającym 11 listopada. Jej ideą jest pamięć o ludziach, którzy walczyli o odzyskanie i utrzymanie niepodległego państwa.
Uczestnicy zapalają znicze na cmentarzach wojskowych, pojedynczych mogiłach, przy pomnikach
i w miejscach pamięci. Upamiętniają uczestników powstań narodowych, żołnierzy obu wojen światowych, wojny polsko-bolszewickiej, członków konspiracji oraz podziemia antykomunistycznego. W założeniu organizatorów światło powinno pojawić się przy każdym żołnierskim grobie również tym położonym z dala od głównych miejsc uroczystości.
Co roku do akcji włączają się urzędy, instytucje, organizacje pozarządowe i osoby prywatne. Wspólne odwiedzanie miejsc pamięci jest okazją do spotkań mieszkańców, rozmów o lokalnej historii i przekazywania rodzinnych wspomnień kolejnym pokoleniom.
Inicjatywa przekroczyła granice regionu i kraju. Według informacji przekazanych Polskiemu Radiu Białystok przez Andrzeja Bieluczyka ze Stowarzyszenia „Grupa Wschód” uczestniczy w niej około 250 stowarzyszeń. Znicze zapalają także Polacy mieszkający m.in. na Łotwie, w Ukrainie, Wielkiej Brytanii i Uzbekistanie.
Udział w akcji jest dobrowolny i otwarty dla każdego. Można przyłączyć się do spotkania organizowanego w swojej miejscowości albo samodzielnie odwiedzić miejsce pochówku. Każdy może zapalić znicz na grobie żołnierza, którego zna – z rodzinnych opowieści, własnych poszukiwań czy historii swojej miejscowości. Taki gest pozwala uczcić konkretną osobę i przypomnieć jej losy.
W Białymstoku tegoroczne spotkanie zaplanowano 10 listopada o godz. 18.00 na cmentarzu wojskowym przy ul. 11 Listopada.
Graf. Stowarzyszenie Grupa Wschód
