Coraz częściej słyszymy o dostępności i inkluzji – ale jak zmieniają się instytucje kultury, gdy realnie stawiają na otwartość? Najnowsza publikacja „Praktyki otwartości” od Narodowego Centrum Kultury to kompendium wiedzy o tym, jak uczynić kulturę dostępną nie tylko w teorii, ale też w praktyce
Uniwersalne projektowanie – dla kogo i po co?
Pierwsza część książki dotyczy uniwersalnego projektowania:
- dowiadujemy się, jak Mazowiecki Instytut Kultury rozpoczął działania na rzecz dostępności (Anna Woźniak),
- poznajemy wyzwania związane z badaniem publiczności i tworzeniem ofert „dla wszystkich” (Agnieszka Konior, Anna Pluszyńska, Paulina Długosz).
Dostępność w działaniu – rozwiązania praktyczne
Drugi blok skupia się na konkretnych inicjatywach:
- różnorodność zatrudnienia w NCK (Joanna Majewska),
- inkluzywne programy kulturalne (Szymon Wielgosz),
- przystosowanie przestrzeni muzealnych, na przykład w Muzeum Śląskim (Dagmara Stanosz),
- uwzględnianie różnorodnych rytmów życia i potrzeb emocjonalnych odbiorców (Marta Szadowiak).
Język proaktywny – słowa mają znaczenie
Ostatnia część poświęcona jest roli języka:
- Jakub Studziński omawia wpływ słów na wrażliwość społeczną,
- Nina Gabryś‑Janowska przybliża proces tworzenia polityk równościowych w instytucjach kultury.
Dlaczego warto sięgnąć po tę publikację?
W dobie rosnącej świadomości społecznej instytucje kultury nie mogą ograniczać się do oficjalnych deklaracji. „Praktyki otwartości” pokazują, że dostępność to nie tylko ułatwienia architektoniczne – to także adaptacja oferty, procedur zatrudnienia i języka komunikacji, by realnie odpowiadać na potrzeby osób ze szczególnymi potrzebami, migrantów, osób starszych czy neuroatypowych.
Książka to inspiracja i praktyczny przewodnik – dla pracowników muzeów, domów kultury, bibliotek oraz dla edukatorów, lokalnych władz, projektantów usług publicznych i badaczy kultury. Dzięki licznym studiom przypadku i narzędziom wdrożeniowym może stać się katalizatorem zmian, które uczynią kulturę bardziej otwartą, dostępną i inkluzywną.
Publikacja „Praktyki otwartości” dostępna jest w księgarni NCK – gorąco polecamy wszystkim zaangażowanym w budowanie kultury tworzonej przez i dla każdego.
źródło: Narodowe Centrum Kultury, publikacja z 17 czerwca 2025 r. (nck.pl)
